Kamu işyerleri ile 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için uzun süre ertelenen 6331 sayılı Kanun’un 6 ve 7’nci maddeleri kapsamındaki hükümler, 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Böylece Ankara’daki ofisler, mağazalar, eczaneler, küçük işletmeler ve benzeri pek çok işyeri için iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme süreci gündeme geldi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel İSG sıkça sorulan sorular sayfası da bu yürürlük durumunu açıkça belirtmektedir.
İşverenin önündeki seçenekler nelerdir?
Az tehlikeli sınıfta ve 50’den az çalışanı bulunan işyerleri yükümlülüğü tek bir yöntemle yerine getirmek zorunda değildir. İşveren:
- gerekli belge ve niteliğe sahip bir çalışanını görevlendirebilir,
- gerekli niteliklere sahipse hizmeti kendisi üstlenebilir,
- Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlayarak mevzuatın izin verdiği hizmetleri yürütebilir,
- yetkili bir OSGB veya ÇASMER’den hizmet alabilir.
İşveren veya işveren vekilinin eğitimle hizmeti üstlendiği modelde, işe giriş ve periyodik muayene ile gerekli tetkikler kapsam dışında kalır. Bu nedenle işletmenin yalnızca maliyeti değil, süreci yürütecek zaman ve yetkinliği de değerlendirmesi gerekir.
OSGB’den hizmet alındığında süreç nasıl ilerler?
Önce işyerinin NACE kodu, tehlike sınıfı, çalışan sayısı ve SGK sicili kontrol edilir. Ardından uygun iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi için İSG-KATİP sözleşmeleri oluşturulur. İşveren sözleşmeleri elektronik ortamda onayladıktan sonra saha programı hazırlanır.
İlk dönem çalışmalarında genellikle şu başlıklar ele alınır:
- mevcut risk değerlendirmesinin kontrolü veya yenilenmesi,
- acil durum planı ve ekip görevlendirmeleri,
- çalışanların temel İSG eğitimleri,
- yıllık çalışma ve eğitim planları,
- işe giriş ve periyodik sağlık gözetimi,
- onaylı defter ve tespit-tavsiye kayıtları,
- iş kazası ve ramak kala kayıt sistemi.
“Az tehlikeli” olmak risksiz olmak değildir
Ofislerde ergonomi, elektrik, yangın, kayma-düşme ve psikososyal riskler; mağaza ve depolarda elle taşıma, raf güvenliği ve acil tahliye; eczane ve sağlık işletmelerinde kimyasal ve biyolojik riskler görülebilir. Risk değerlendirmesi, faaliyet başlığına göre değil gerçek çalışma koşullarına göre yapılmalıdır.
Sağlık raporlarında dikkat edilmesi gerekenler
Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporlarında temel yetki işyeri hekimindedir. 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden rapor alınabilmesine ilişkin imkân da bulunmaktadır. Bununla birlikte çalışanın yaptığı iş ve maruziyetleri bilen işyeri hekiminin süreci yönetmesi, sağlık gözetiminin bütünlüğünü güçlendirir.
Sağlık gözetiminin maliyeti işverence karşılanır ve çalışana yansıtılamaz.
Ankara’daki küçük işletmeler için pratik kontrol listesi
- NACE kodunuz ve tehlike sınıfınız doğru mu?
- Çalışan sayınız ve SGK sicilleriniz güncel mi?
- İSG-KATİP görevlendirmeleri tamamlandı mı?
- Risk değerlendirmesi güncel mi?
- Acil durum planı ve ekipleri belirlendi mi?
- Çalışan eğitimleri ve sağlık gözetimi planlandı mı?
- Onaylı defter ve kayıt sistemi oluşturuldu mu?
ASGEM OSGB, Ankara’daki az tehlikeli işyerleri için yükümlülük analizi ve hizmet planlaması yapar. İşyerinizin kapsamını belirlemek için ön değerlendirme talep edebilirsiniz.
Mevzuat değişebileceğinden uygulama öncesinde güncel resmî kaynaklar ve işyerinin özel koşulları kontrol edilmelidir.